Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Αλγόριθμος για την Απόσυρση των Γλυκοκορτικοειδών

Κώστογλου-Αθανασίου, Ενδοκρινολογικό Τμήμα, «Κοργιαλένειο-Μπενάκειο Νοσοκομείο Ε.Ε.Σ.», Αθήνα


Η θεραπεία με γλυκοκορτικοειδή είναι αναγκαία και ωφέλιμη για την αντιμετώπιση πολλών και ποικίλων νοσημάτων, αλλά η απόσυρσή της μπορεί να συνοδεύεται από σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες και συμπτώματα. Τρεις κλινικές καταστάσεις μπορεί να παρατηρηθούν κατά την απόσυρση των γλυκοκορτικοειδών: δευτεροπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια οφειλόμενη στην αρνητική παλίνδρομη δράση των γλυκοκορτικοειδών στον υποθάλαμο-υποφύσιο-επινεφριδιακό άξονα, σύνδρομο απόσυρσης των γλυκοκορτικοειδών και υποτροπή της νόσου για την οποία χορηγήθηκαν. Η απόσυρση των γλυκοκορτικοειδών πρέπει να γίνεται βαθμιαία, με σκοπό την παροχή χρόνου για την επάνοδο της λειτουργικότητας του υποθάλαμο-υποφύσιο-επινεφριδιακού άξονα. Τα συμπτώματα της απόσυρσης – αδυναμία, κόπωση, ελάττωση της όρεξης, απώλεια βάρους, ναυτία, έμετος, διάρροια, κοιλιακό άλγος– μπορεί να μιμηθούν ορισμένα άλλα παθολογικά προβλήματα, μερικά από τα οποία μπορεί να είναι επικίνδυνα για την ζωή. Η βαθμιαία μείωση της δόσης μπορεί να μην προλαμβάνει πλήρως τα συμπτώματα της απόσυρσης. Η συμπληρωματική χορήγηση των γλυκοκορτικοειδών μπορεί να είναι αναγκαία κατά τη διάρκεια περιόδων stress (όπως η εγχείρηση), ακόμη και ένα έτος μετά την απόσυρση των γλυκοκορτικοειδών.


An Algorithm for Glucocorticoid Withdrawal

Kostoglou-Athanassiou, Endocrinology Department, "Korgialenio - Benakiο Hospital EES", Athens


Corticosteroid therapy is necessary and beneficial for the management of many diseases and syndromes. High or low doses of corticosteroids are administered for either a short or long period of time. Glucocorticosteroid therapy withdrawal may be accompanied by serious symptoms. Three clinical situations may occur during glucocorticoid withdrawal adrenal insufficiency secondary to negative feedback on the hypothalamic-pituitary-adrenal axis, steroid withdrawal syndrome and relapse of the disease for which the glucocorticoids were prescribed. Corticosteroid withdrawal should be performed gradually in order to provide time for the restoration of normal function of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis. Withdrawal symptoms - weakness, fatigue, decreased appetite, weight loss, nausea, vomiting, diarrhea, abdominal pain - may mimic other pathologic situations, some of which may be dangerous for life. The gradual decrease in dosage may not prevent all withdrawal symptoms. Corticosteroid supplementation may be necessary periods of stress, such as surgery, even for a period of one year after corticosteroid withdrawal.